Tiền Điện Tử Chuẩn Bị Cho Một Đợt Phục Hồi Lớn

Bitcoin và các mã thông báo khác bắt đầu phục hồi giữa bối cảnh các công ty và quỹ lớn tiếp tục rót vốn vào tiền điện tử.

 

Mười bốn năm kể từ khi ra mắt, tiền điện tử vẫn là một thử nghiệm kỳ lạ. Trong khi đó, hàng nghìn tỷ USD đã bốc hơi trong các vụ gian lận, phá sản và thua lỗ liên quan đến mã thông báo. Các nền tảng giao dịch, bao gồm Coinbase Global (mã: COIN), treo lửng lơ bởi hàng loạt chuỗi quy định khi các chính phủ cố gắng kiểm soát các sòng bạc trong lĩnh vực tiền điện tử.

 

Tuy nhiên, tiền điện tử tỏ ra kiên cường. Được dẫn dắt bởi đợt tăng giá 60% của Bitcoin trong năm nay, thị trường mã thông báo đã trở lại thời điểm trước khi FTX sụp đổ vào tháng 11, ước tính khoảng 1,1 nghìn tỷ USD. Cổ phiếu Coinbase tăng 70% trong năm nay, trong khi các “công ty khai thác” Bitcoin như Marathon Digital Holdings (MARA) tăng hơn 150%. Quỹ giao dịch hoán đổi Global X Blochchain (BKCH), một rổ cổ phiếu liên quan đến tiền điện tử, tăng 90%.

 

Nguồn vốn đầu tư mạo hiểm ngày mộ thắt chặt, nhưng một số nhà đầu tư lớn vẫn tiếp tục duy trì, giúp giữ chân các nhà phát triển phần mềm tiếp tục kinh doanh. “Chúng tôi không cảm thấy các tiềm năng dài hạn của không gian tiền điện tử bị thay đổi bởi các sự kiện trong năm qua”, Arianna Simpson, một đối tác chung của công ty đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz, cho biết. “Chúng tôi vẫn mở cửa kinh doanh.”

 

Tuy nhiên, không có trường hợp nào tương đương trong lịch sử gần đây liên quan đến tình trạng bong bóng bị thổi phồng, vỡ tung và hồi sinh nhanh như vậy chỉ trong vòng hai năm. Ví dụ như hiện trạng trái phiếu rác trong những năm 1980, cổ phiếu công nghệ trong những năm 1990, thế chấp dưới chuẩn vào đầu những năm 2000. Tất cả đều mất nhiều thời gian để hồi sinh hoặc xuống dốc khi các cơ quan quản lý thắt chặt chính sách.

 

Mark Hays, nhà phân tích chính sách cao cấp của American for Financial Reform, tổ chức phi lợi nhuận muốn có các quy định tài chính chặt chẽ hơn, cho biết: “Toàn bộ thị trường sụp đổ vì chính những vấn đề giới phê bình cho rằng sẽ xảy ra, nhưng hầu như không xuất hiện trên radar đối với các công ty tiền điện tử.”

 

Bên cạnh đó một số yếu tố gây ra sự cố, bao gồm lãi suất tăng và các vụ phá sản nổi tiếng như FTX, đã phần nào giảm bớt. Hoạt động giao dịch mã thông báo vẫn sinh lời, từ Bitcoin đến những đồng tiền mới như Pepe. Các quy định dù có chiều hướng thắt chặt vẫn chưa đóng cửa các hoạt động hoặc mạng lưới giao dịch lớn. Và công nghệ này vẫn còn đó những người hâm mộ, bao gồm các nhà đầu tư, nhà phát triển và công ty sợ bỏ lỡ và tìm cách kiếm tiền từ tiền điện tử trong tương lai.

 

Theo đuổi giấc mơ

Trong khi Bitcoin — có giá trị gần bằng một nửa thị trường mã thông báo — thu hút hầu hết sự chú ý, phần lớn sự phát triển của lĩnh vực tiền điện tử lại xảy đến trên các blockchain nhỏ hơn. Các mạng như Ethereum được coi là nền tảng cho một mạng internet dựa trên blockchain mới có thể được dùng để giao dịch, thực hiện dịch vụ tài chính hoặc ứng dụng. Hiện giờ tình trạng cạnh tranh diễn ra rất khốc liệt hòng lật đổ Ethereum với tư cách là blockchain dựa trên ứng dụng hàng đầu (Một blockchain là một sổ cái phi tập trung để ghi lại các giao dịch).

 

Trong khi đó mạng Solana là minh chứng rõ nét cho cả những hứa hẹn và sự nguy hiểm của tiền điện tử. Solana bắt đầu hoạt động vào năm 2020, hứa hẹn mang đến tốc độ nhanh hơn và giá rẻ hơn Ethereum. Các nhà phát triển của Solana muốn nó trở thành cơ sở chính cho những thứ như “hợp đồng thông minh” để tự động hóa các giao dịch. Thậm chí sử dụng cho các mã thông báo không thể thay thế hoặc NFT, có thể được dùng để mã hóa tác phẩm nghệ thuật, phương tiện và video. Mã thông báo của Solana, SOL, đã tăng lên 78 tỷ USD giá trị thị trường vào năm 2021, tương tự như giá trị của các cổ phiếu như Uber Technologies (UBER) và Shopify (SHOP) hiện nay.

 

Tuy nhiên Solana, giống như nhiều mã thông báo khác, chưa bao giờ có cơ sở đầu tư rộng rãi như các cổ phiếu vốn hóa lớn. Chính vì thế nó rất dễ bị sụp đổ khi một trong những người ủng hộ lớn nhất của nó phá sản. Người đó là Sam Bankman-Fried, nhà sáng lập FTX, người đã đầu tư rất nhiều vào Solana đến nỗi SOL và các token liên quan được gọi là “Sam Coins”. Sự sụp đổ của tiền điện tử trên diện rộng đã khiến giá trị thị trường của mã thông báo Solana giảm xuống còn khoảng 13 tỷ USD vào đầu tháng 11. Thời điểm FTX sụp đổ vào cuối tháng đó, mã thông báo đã giảm xuống còn 3,5 tỷ USD. 

 

Ngày hôm nay, Solana dường như đang tăng tốc trở lại. Công ty có trụ sở tại San Francisco ủng hộ mã thông báo này gần đây đã mở một văn phòng ở Manhattan, nơi tổ chức các sự kiện và cung cấp không gian làm việc miễn phí cho các lập trình viên. Một số lượng kỷ lục các nhà phát triển đã tham dự “hackathon” ảo của Solana vào tháng 2 để tạo ứng dụng và cạnh tranh giành nguồn tài trợ. 

Bữa tiệc vẫn tiếp tục

Thị trường tiền điện tử bắt đầu gợn sóng sau những ngày Jimmy Fallon và Madonna giới thiệu Bored Ape NFT. Các quảng cáo Super Bowl chào mời tiền điện tử đã biến mất. FTX Arena, sân nhà của đội bóng rổ Miami Heat, nay đã trở thành Trung tâm Kaseya. Theo nhà phân tích John Todaro của Needham, số người tham dự hội nghị Bitcoin Miami gần đây chỉ bằng một nửa so với những năm trước và nó “không giống như một lễ hội”.

 

Tâm trạng trở nên trầm lắng tại hội nghị Đồng thuận CoinDesk vào tháng trước, được tổ chức ở hai tầng của Trung tâm Hội nghị Austin, sụt giảm so với ba tầng vào năm 2022. Nhưng các công ty lớn vẫn xuất hiện. Giám đốc điều hành từ các công ty như Alphabet (GOOGL) và Mastercard (MA) đã công bố quan hệ đối tác hoặc phát biểu tại các hội thảo. Một giám đốc điều hành của PayPal Holdings (PYPL) cho biết ứng dụng Venmo của công ty sẽ cho phép người dùng gửi tiền điện tử cho người khác và thảo luận về các cách sử dụng như thanh toán trong trò chơi trực tuyến.

 

Ngân hàng lớn nhất nước Mỹ, JPMorgan Chase (JPM), cũng xuất hiện với một giám đốc điều hành nói về cách các công ty có thể sử dụng tiền điện tử để xác minh danh tính khách hàng. Giám đốc điều hành JPMorgan Jamie Dimon đã chế giễu Bitcoin là “thú cưng bằng đá”, nhưng điều đó không ngăn được ngân hàng sử dụng công nghệ blockchain trong dự án có tên Onyx cho phép “chia sẻ dữ liệu liền mạch giữa các tổ chức”.

 

Diogo Mónica, chủ tịch của Anchorage Digital, một công ty dịch vụ tiền điện tử cho biết: “Mặc dù sự cố tiền điện tử đã làm chậm các dự án, nhưng ‘mọi người sẽ không rời đi’.”

 

Các nhà đầu tư mạo hiểm cũng không từ bỏ. Một trong những nhà đầu tư lớn nhất, Andreessen Horowitz, đã huy động được 7,6 tỷ USD từ bốn quỹ để đầu tư vào tài sản kỹ thuật số. Ngoài việc nắm giữ cổ phần của các nhà phát triển, Andreessen và các công ty VC khác thường mua mã thông báo từ các tổ chức phát hành trước khi chúng được cung cấp cho thị trường rộng lớn hơn.

 

Một lý do khiến nhóm đầu tư mạo hiểm thích tiền điện tử là vì nó có thể thanh toán nhanh chóng khi mã thông báo xuất hiện trực tuyến trên một sàn giao dịch hoặc tăng giá trị thị trường. Mô hình tài chính cung cấp các khoản thanh toán có vòng quay nhanh hơn so với đầu tư mạo hiểm truyền thống, vốn thường phải chờ mua lại hoặc chào bán cổ phiếu ra công chúng để quỹ hoàn toàn thoát vị thế mở.

 

Simpson từ chối bình luận về hoạt động của quỹ Andreessen nhưng cho biết công ty vẫn có tiền để đầu tư. Đối với các cáo buộc lừa đảo và sụp đổ trị giá 32 tỷ USD tại FTX, cô ấy cho biết: “Chúng tôi không thoát ngành tài chính vì Bernie Madoff đã phạm tội lừa đảo.”

 

Tiềm năng để tiền điện tử trở thành một thế lực mang tính đột phá vẫn còn tồn tại và một số công ty lớn nhìn thấy lợi nhuận tiềm năng từ nó. Vào tháng 4 Mastercard đã tiết lộ một dịch vụ để thực hiện các giao dịch tiền điện tử xuyên biên giới tuân thủ các quy tắc chống rửa tiền. T. Rowe Price Group (TROW), Wellington Management, WisdomTree (WT) và công ty thương mại Cumberland đang thử nghiệm một blockchain có thể được sử dụng làm nền tảng thay thế cho tiền tệ và các sản phẩm tài chính khác.

 

Fidelity Investments cũng nhìn thấy cơ hội doanh thu từ tiền điện tử. Công ty môi giới đang giới thiệu các tài khoản tài sản kỹ thuật số cho các nhà tài trợ kế hoạch 401(k), cung cấp Bitcoin cho những nhóm hưu trí và thúc đẩy giao dịch mã thông báo bằng cách xây dựng một nhà môi giới bán lẻ tiền điện tử có thể cạnh tranh với Coinbase.

 

Một số công ty đang cố gắng token hóa loại quỹ tương hỗ an toàn nhất: quỹ thị trường tiền tệ. Franklin OnChain US Government Money Fund (FOBXX) trông giống như một quỹ thị trường tiền tệ tiêu chuẩn với tài sản trị giá 275 triệu USD, giá trị tài sản ròng 1 USD và tỷ suất 4,8%.

 

Sandy Kaul, phó chủ tịch cấp cao của Franklin Resources (BEN) cho biết: “Các blockchain gần giống như một tập hợp mới của các thị trường mới nổi, tương tự các thị trường biên giới kỹ thuật số”. Việc duy trì hồ sơ trên blockchain chỉ tốn một phần chi phí so với phương pháp truyền thống và các nhà đầu tư có thể thấy tiền lãi tích lũy hàng ngày, mang lại mức độ minh bạch mà Kaul cho rằng quỹ truyền thống không có được.

 

Hoạt động trong Vùng xám hợp pháp

Không giống như hầu hết các ngành công nghiệp, tiền điện tử hoạt động khá linh hoạt và không có vị trí cố định. Công nghệ này được thiết kế để ngăn chặn sự giám sát của chính phủ và thường được hỗ trợ bởi “nền tảng” lỏng lẻo đến từ các lập trình viên hoạt động xuyên biên giới. Binance, sàn giao dịch lớn nhất thế giới, cho biết không có trụ sở chính; một phát ngôn viên cho biết họ đang áp dụng “cách tiếp cận đa trụ sở giống như nhiều công ty toàn cầu” và có các trung tâm khu vực ở Paris và Dubai. Tether, công ty hỗ trợ “stablecoin” lớn nhất, trị giá 83 tỷ USD, có trụ sở tại Quần đảo Virgin thuộc Anh, nhưng có ít nhất một tổ chức công ty ở Hồng Kông.

 

Rất khó có thể kìm hãm ngành nghề này, đó là một trong những lý do khiến các cơ quan quản lý lúng túng trong việc kiểm soát tiền điện tử trên cơ sở toàn cầu hoặc quốc gia. Liên minh châu Âu gần đây đã thông qua một số quy tắc về tiền điện tử. Nhưng ở Washington, sự kết hợp giữa vận động hành lang, tranh giành quyền lợi giữa các cơ quan và tình trạng tê liệt trong Quốc hội đã ngăn cản việc hình thành các quy tắc toàn diện.

 

Các cơ quan liên bang như Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch đang cố gắng sắp xếp lại trật tự; SEC đã đệ trình hơn 110 hành động thực thi kể từ năm 2017 và phạt hàng tỷ USD. Mối đe dọa này đã khiến một số dịch vụ tiền điện tử, như các sản phẩm cho vay lãi suất cao được cung cấp bởi các công ty như Celsius Network, gần như hoàn toàn rời khỏi Hoa Kỳ.

 

Ngành công nghiệp này từ lâu đã nói rằng họ cần sự rõ ràng từ Quốc hội, cơ quan đi đầu trong việc ban hành luật lưỡng đảng vào năm 2022. Nhưng sự sụp đổ của thị trường, gian lận và các vụ phá sản nổi tiếng đã làm gia tăng sự phản đối đối với ngành. Một số thành viên Đảng Dân chủ tỏ ra lo ngại về việc thiếu các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng hiện đang thúc giục Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Gary Gensler đẩy mạnh các biện pháp quản lý hơn nữa. Cả hai bên đang làm việc trên luật lệ của riêng họ, mặc dù có vẻ như không có bất kỳ điều gì đáng kể sẽ có tiến triển trong thời gian tới.

 

Các hành động pháp lý vẫn có thể định hình lại ngành công nghiệp. Ví dụ, Coinbase đã nhận được cảnh báo trong năm nay từ SEC rằng họ có thể bị kiện vì vi phạm chứng khoán; nền tảng phủ nhận hành vi vi phạm bất kỳ luật nào. Một vụ kiện tại tòa án liên bang liên quan đến mã thông báo Ripple có thể giải quyết một cuộc tranh luận lâu dài về việc loại mã thông báo nào là chứng khoán; câu trả lời có thể xác định loại token nào, ngoài Bitcoin, có thể tiếp tục được cung cấp trên Coinbase và các sàn giao dịch khác.

 

Các cơ quan quản lý cũng đang cảnh báo các ngân hàng không nên tham gia kinh doanh liên quan đến tiền điện tử. Các giám đốc điều hành trong lĩnh vực tiền điện tử nói rằng việc tìm kiếm các dịch vụ ngân hàng cơ bản hiện là một thách thức, mặc dù Bank of New York Mellon (BK), Cross River Bank và các ngân hàng khác vẫn cung cấp dịch vụ cho một số công ty.

 

Hoạt động mờ ám và giao dịch giả mạo

Cuộc sụp đổ không làm thay đổi một trong những khía cạnh khó hiểu nhất của tiền điện tử: lĩnh vực này vẫn không rõ ràng. Mặc dù hầu hết các blockchain đều công khai, ghi lại mọi giao dịch cho mọi người xem. Nhưng nhiều giao dịch xảy ra “ngoài chuỗi” trong các sàn giao dịch tập trung, dựa vào đó để báo cáo dữ liệu chính xác. Các nhà phân tích cho biết thao túng giá và giao dịch giả đang tràn lan trong ngành.

 

Trước đó hãy lưu ý đến quy mô rõ ràng của thị trường trị giá 1,1 nghìn tỷ đô l, theo CoinMarketCap. Doug Schwenk, Giám đốc điều hành của Digital Asset Research, công ty bán dữ liệu riêng về tiền điện tử cho các nhà đầu tư tổ chức, cho biết con số này bao gồm dữ liệu tự báo cáo từ các dự án trao đổi và mã thông báo. Nó có thể bao gồm các mã thông báo trị giá hàng tỷ USD không lưu hành — bao gồm cả Bitcoin, với ước tính rằng khoảng 1/5 đến 1/3 nguồn cung đang nằm ngoài thị trường trong cái gọi là ví bị mắc kẹt.

 

Schwenk nói: “Hầu hết các sàn giao dịch tiền điện tử đều có rất ít động lực để không gian lận các con số. “Đó không phải là một con số đáng tin cậy,” ông nói thêm khi đề cập đến 1,1 nghìn tỷ USD.

 

Người phát ngôn của CoinMarketCap, công ty chia sẻ quyền sở hữu với Binance, cho biết công ty “từ lâu đã nhận thức được rằng dữ liệu tự báo cáo có thể có vấn đề” nhưng không có cách khả thi nào khác để lấy thông tin. Người phát ngôn cho biết công ty có các quy trình và thuật toán để xác minh dữ liệu và phát hiện các điểm ngoại lệ.

 

Một vấn đề khác: giao dịch rửa tiền, trong đó trader có thể giao dịch mua và bán mã thông báo để tạo khối lượng ảo. Một bài báo của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia gần đây đã phát hiện ra rằng 70% giao dịch tiền điện tử trong các sàn giao dịch không được kiểm soát là giao dịch rửa tiền. Hầu hết các loại giao dịch đó được tìm thấy trên các nền tảng nhỏ hơn, trong khi các sàn giao dịch bao gồm Coinbase, với giấy phép từ cơ quan quản lý tài chính của New York, có ít vấn đề nhất.

 

Rich Rosenblum, chủ tịch của nhà tạo lập thị trường GSR cho biết: “Có những đại diện sàn giao dịch cho biết họ có hàng tỷ USD giao dịch trong khi khối lượng thực tế lại rất ít ỏi.”

 

Tiền điện tử có thực sự là tương lai?

Cơ sở sau tình trạng căng thẳng giữa những người ủng hộ mã thông báo và những người chỉ trích là ngành công nghiệp đang tìm kiếm một ứng dụng chạm đến cuộc sống của những người bình thường. Bitcoin được cho là sẽ đóng vai trò đó. Nhưng nó quá dễ biến động đối với các giao dịch hàng ngày và vẫn được kỳ vọng trở thành một kho lưu trữ giá trị so với các loại tài sản cổ điển như vàng hoặc trái phiếu kho bạc.

 

Những người ủng hộ tiền điện tử cho biết họ cần thời gian và nguồn lực để phát triển ứng dụng và dịch vụ trên blockchain. Những người hoài nghi cho rằng phần mềm này vốn đã có thiếu sót, một phần vì bản chất phi tập trung của nó khiến nó gặp nhiều rủi ro về bảo mật và tuân thủ hơn so với các mạng truyền thống.

 

Những lời chỉ trích không ngăn được ngành công nghiệp tiến lên. Trong đó có thể kể đến một dự án có tên là Helium nhằm mục đích phát triển một mạng không dây dựa trên các điểm nóng mà mọi người muốn chạy trốn. Một dự án khác, được gọi là Hivemapper, muốn tạo một phiên bản Google Maps có nguồn lực cộng đồng. Cả hai dự án đều chạy trên mạng Solana và thưởng cho mọi người bằng mã thông báo.

 

Một số chính phủ vẫn đang cân nhắc về tiền điện tử. Thủ tướng Philip Davis của Bahamas — trụ sở chính của FTX — vẫn đi khắp thế giới quảng cáo quốc đảo này như một thiên đường cho các công ty tài sản kỹ thuật số. Ông đã nói rằng đất nước thậm chí sẽ chào đón FTX trở lại, nếu nó hồi sinh dưới dạng công ty tái tổ chức sau phá sản.

 

“Trong tất cả các môi trường hoạt động được quản lý, bạn đều gặp phải những thất bại đáng kể,” Tổng chưởng lý Bahamian Ryan Pinder nói, so sánh vụ phá sản của FTX với các vụ sụp đổ ngân hàng gần đây của Hoa Kỳ. “Thật không may, nhưng nó không phải là một bản cáo trạng về những gì chúng tôi tin là để cải thiện đất nước.”

 

Cựu Chủ tịch FTX Hoa Kỳ Brett Harrison, người đã rời công ty vài tuần trước khi sụp đổ, gần đây đã gây quỹ cho nền tảng giao dịch của riêng mình có tên là Architect. Ông nói, khách hàng thích giao diện của FTX, mặc dù thương hiệu này đã bị hoen ố. Nếu FTX xoay sở để hồi sinh, ônh nói thêm, “có lẽ sẽ hữu ích nếu đổi tên.”

 

Giống như bất kỳ công nghệ mới nào, tiền điện tử có khả năng tiếp tục thu hút các nhà đầu tư, doanh nhân và những người mơ mộng. Bitcoin có thể không hữu ích với nhiều hoạt động ngoài giao dịch, nhưng nó đang chứng minh có thể tồn tại sau sự cố và phục hồi. Ethereum đã phục hồi sau khi đặt cược rằng cuối cùng nó sẽ là một cải tiến so với mạng internet và tài chính ngày nay — một giấc mơ hiện hữu cho các blockchain khác tồn tại bằng tiền mặt và sự phát triển.

 

“Có những lợi ích nhất định trong việc duy trì câu chuyện về tiện ích của tiền điện tử”, Hilary Allen, một nhà phê bình trong ngành, cho biết. “Duy trì câu chuyện về nhu cầu là cuộc chơi còn lại sau cùng.”