Vụ tranh chấp quyền sở hữu nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia: Tổng giám đốc IAEA lên tiếng

Trong cuộc gặp Tổng thống Ukraine - ông Volodymyr Zelensky ngày 6-10, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi khẳng định nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (tỉnh Zaporizhia) thuộc quyền sở hữu của Ukraine, theo hãng tin Reuters.

"Đây là vấn đề liên quan luật pháp quốc tế. Chúng tôi muốn xung đột dừng lại ngay lập tức, và tất nhiên, theo lập trường của IAEA, nhà máy hạt nhân này là của Ukraine” - ông Grossi nói.

Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế Rafael Grossi. Ảnh: REUTERS

Phát biểu sau cuộc gặp Tổng thống Ukraine, ông Grossi cho biết ông và ông Zelensky đã có cuộc đàm phán “mang tính xây dựng”.

"Chúng tôi đã đạt được tiến bộ trong việc xem xét đề xuất của tôi về mục tiêu thiết lập một vùng bảo vệ an ninh và an toàn hạt nhân xung quanh nhà máy" - ông Grossi nói nhưng không nêu chi tiết, theo hãng thông tấn TASS.

Ông cho biết sẽ sớm trở lại Kiev "để tiếp tục cuộc trao đổi quan trọng này". Người đứng đầu IAEA cũng tiết lộ ông có kế hoạch tổ chức các cuộc đàm phán tại thủ đô Moscow của Nga trong tuần này.

Ngay từ những ngày đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nga đã giành quyền kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia - cơ sở hạt nhân lớn nhất châu Âu. Mặc dù chịu sự kiểm soát của Nga, nhưng các nhân viên Ukraine vẫn tiếp tục vận hành nhà máy.

Tình hình nóng lên sau khi Nga và Ukraine liên tục cáo buộc nhau pháo kích vào nhà máy, làm tăng mối lo ngại về một thảm họa hạt nhân.

Các cuộc pháo kích vào nhà máy đã làm hư hỏng các đường dây điện nối cơ sở này với lưới điện của Ukraine, khiến các lò phản ứng đang hoạt động bên trong nhà máy ngừng hoạt động vào giữa tháng 9. Trước khi nổ ra xung đột, cơ sở này cung cấp khoảng 1/5 lượng điện cho Ukraine.

Ngày 5-10, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký hiệp ước sáp nhập bốn tỉnh của Ukraine, trong đó có tỉnh Zaporizhia - nơi đặt nhà máy Zaporizhzhia. Ngay sau đó, ông Putin xác định nhà máy này là “tài sản liên bang" và đã ra lệnh cho chính phủ kiểm soát nó.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Vershinin, nhà máy này nằm trong lãnh thổ Nga và vì thế, nhà máy này cũng thuộc quyền sở hữu của Nga, hãng thông tấn RIA Novosti đưa tin.